Szabbat 5

Rozdział 5

אבַּמֶּהBammehבְּהֵמָהBeheimaיוֹצְאָהYotseaוּבַמָּהUvammaאֵינָהּEinahיוֹצְאָה.Yotsea.יוֹצֵאYotseiהַגָּמָלHaggamalבְּאַפְסָר,Beafsar,וְנָאקָהVenakaבַחֲטָם,Vakhatam,וְלֻבְדְּקִיסVeluvdekisבִּפְרֻמְבְּיָא,Bifrumbeya,וְסוּסVesusבְּשֵׁיר,Besheir,וְכָלVekholבַּעֲלֵיBaaleiהַשֵּׁירHashsheirיוֹצְאִיםYotseimבַּשֵּׁירBashsheirוְנִמְשָׁכִיםVenimshakhimבַּשֵּׁיר,Bashsheir,וּמַזִּיןUmazzinעֲלֵיהֶןAleihenוְטוֹבְלִיןVetovelinבִּמְקוֹמָן:Bimkoman:
1Z czym może wyjść bestia (w szabat)? [Albowiem człowiekowi rozkazano w stosunku do spoczynku jego bestii w szabat. A coś, czym strzeże bestii, nie jest uważane za ciężar; a coś, czego się nie pilnuje, jest uważane za brzemię.] Wielbłąd wychodzi z wodzem; a na'akah (wielbłąd o długiej szyi) [Gemara stwierdza: konkretnie biały, który wymaga większej ochrony], z chatam [Biorą żelazny pierścień, przebijają nos wielbłąda i wkładają go.]; osioł libijski [który jest szczególnie twardy i silny i wymaga lepszej ochrony niż inne osły domowe], z żelazną wodną; koń, z sher [rodzaj opaski na szyi, z pierścieniem, przez który jest włożona sznurek i za pomocą którego ciągnięta jest bestia]. Wszystkie zwierzęta sher [takie jak psy myśliwskie i małe zwierzęta] wychodzą z sher [wokół ich szyi, z liną zamocowaną w szerze] i są ciągnięci przez szera [tj. jeśli chce, ciągnie bestię za linę w szerze] i są pokropieni (na miejscu) [tj. tak jak są na szyi zwierzęcia, jeśli doznały nieczystości martwego ciała] i są zanurzone w miejscu. [Zwierzę jest umieszczane w wodzie, aby zanurzyć szera. I chociaż jest orzeczone, że wszystkie przedmioty unikalne dla bestii nie stają się nieczyste, szer i im podobne stają się nieczyste i wymagają zanurzenia. Ponieważ są stworzone dla człowieka, którym może prowadzić zwierzę, uważa się je za artykuł stworzony na użytek człowieka.]
בחֲמוֹרKhamorיוֹצֵאYotseiבְמַרְדַּעַת,Vemardaat,בִּזְמַןBizmanשֶׁהִיאShehiקְשׁוּרָהKeshuraלוֹ.Lo.זְכָרִיםZekharimיוֹצְאִיןYotseinלְבוּבִין.Levuvin.רְחֵלוֹתRekheilotיוֹצְאוֹתYotseotשְׁחוּזוֹת,Shekhuzot,כְּבוּלוֹתKevulotוּכְבוּנוֹת.Ukhevunot.הָעִזִּיםHaizzimיוֹצְאוֹתYotseotצְרוּרוֹת.Tserurot.רַבִּיRabbiיוֹסֵיYoseiאוֹסֵרOseirבְּכֻלָּן,Bekhullan,חוּץKhutsמִןMinהָרְחֵלִיןHarekheilinהַכְּבוּנוֹת.Hakkevunot.רַבִּיRabbiיְהוּדָהYehudaאוֹמֵר,Omeir,עִזִּיםIzzimיוֹצְאוֹתYotseotצְרוּרוֹתTserurotלְיַבֵּשׁ,Leyabbeish,אֲבָלAvalלֹאLoלְחָלָב:Lekhalav:
2Osioł wychodzi z jucznym siodłem, [które trzyma się na nim przez cały dzień, aby go ogrzać], gdy jest (już) przywiązany do niego w wigilię szabatu, [bo wie, że osioł potrzebuje go do ogrzania, jak mawiają: „Osioł jest zimny nawet w lecie” —aby nie było ciężarem. Ale nie wolno przywiązywać siodła paczki na tyłku w Szabat. Bo nie można go zawiązać inaczej, jak tylko opierając się o jego bok, co stanowi (zabronione) użycie zwierzęcia. A jeśli przekroczył i związał to, to może nie wyjść z nim.] Samce wychodzą z lewwinami [skórzanymi przywiązanymi do ich genitaliów, aby nie dosiadały samic]. Maciorki wychodzą szechu, [które mają wysoko ogony, tak że samce mogą je dosiadać], kevuloth, [które zaciskają ogony na nogach, aby samce ich nie dosiadały] i kevunoth [W dniu ich narodzin zawiązywały szatę wokół jagniąt, aby ich wełna się nie brudziła. ] Kozy wychodzą [z wymionami] związanymi, [czasami, aby wysuszyć mleko, naciskając na nie siłą; czasami przywiązane jako „kieszeń”, aby mleko nie kapało na ziemię i nie zostało zgubione.] R. Yossi zabrania tego wszystkim, [uważając je za ciężary], z wyjątkiem jagniąt kevunoth, [w którym to przypadku trzymanie ich wełna przed zabrudzeniem jest jak ozdoba]. R. Juda mówi: Kozy wychodzą przywiązane do suszenia (mleka), ale nie do (łapania) mleka. [R. Juda z pierwszą tanną utrzymuje, że nie jest to ciężar. W przypadku suszenia nie ma powodu, aby orzekać, że nie spadnie i nie przyjdzie go nieść, ale w przypadku (łapania) mleka, gdy nie jest mocno zawiązane, jest to zabronione. Obawiamy się, że może spaść i że on przyjdzie go nieść. Halacha jest zgodna z pierwszą tanną].
גוּבַמָּהUvammaאֵינָהּEinahיוֹצְאָה.Yotsea.לֹאLoיֵצֵאYeitseiגָמָלGamalבִּמְטוּטֶלֶת,Bimtutelet,לֹאLoעָקוּדAkudוְלֹאVeloרָגוּל,Ragul,וְכֵןVekheinשְׁאָרShearכָּלKolהַבְּהֵמוֹת.Habbeheimot.לֹאLoיִקְשֹׁרYikshorגְּמַלִּיםGemallimזֶהZehבָזֶהVazehוְיִמְשֹׁךְ.Veyimshokh.אֲבָלAvalמַכְנִיסMakhnisחֲבָלִיםKhavalimלְתוֹךְLetokhיָדוֹYadoוְיִמְשֹׁךְ,Veyimshokh,וּבִלְבַדUvilvadשֶׁלֹּאShelloיִכְרֹךְ:Yikhrokh:
3A z czym to nie wychodzi? Wielbłąd nie wychodzi z metoteletem [kawałkiem szmaty przywiązanym do ogona jako znak lub w jakimś innym celu], ani akud [przednia noga przywiązana do tylnej nogi, aby nie uciekły] ani ragul [przodostopie] wygięty do góry i przywiązany do przedniej kończyny]; i tak samo jest ze wszystkimi innymi zwierzętami. Nie można wiązać wielbłądów ze sobą i ciągnąć [jednego, a wszystkie inne za nim, aby nie wyglądało na to, że prowadzi je na rynek, aby je sprzedać]. Ale może chwycić liny w ręce i pociągnąć, [o ile końce liny nie zwisają tefach (na szerokość dłoni) lub więcej z jego dłoni, tak że nie wydaje się, że trzyma w ręku liny], i dopóki nie złoży ich razem. [Nie jest to powiedziane w odniesieniu do Szabatu, ale w odniesieniu do kilajimu, a mianowicie: Jeśli ktoś zbierze w ręku sznury, trochę lnu i trochę wełny, nie powinien ich składać razem, bo jeśli to zrobi, są one kilajimami ( zabroniona domieszka). Jego dłoń rozgrzewa się, gdy je trzyma, a to jest zabronione.]
דאֵיןEinחֲמוֹרKhamorיוֹצֵאYotseiבְמַרְדַּעַתVemardaatבִּזְמַןBizmanשֶׁאֵינָהּSheeinahקְשׁוּרָהKeshuraלוֹ,Lo,וְלֹאVeloבְזוֹג,Vezog,אַףAfעַלAlפִּיPiשֶׁהוּאShehuפָקוּק,Fakuk,וְלֹאVeloבְסֻלָּםVesullamשֶׁבְּצַוָּארוֹ,Shebbetsavvaro,וְלֹאVeloבִרְצוּעָהVirtsuaשֶׁבְּרַגְלוֹ.Shebberaglo.וְאֵיןVeeinהַתַּרְנְגוֹלִיןHattarnegolinיוֹצְאִיןYotseinבְּחוּטִין,Bekhutin,וְלֹאVeloבִרְצוּעוֹתVirtsuotשֶׁבְּרַגְלֵיהֶם.Shebberagleihem.וְאֵיןVeeinהַזְּכָרִיםHazzekharimיוֹצְאִיןYotseinבַּעֲגָלָהBaagalaשֶׁתַּחַתShettakhatהָאַלְיָהHaalyaשֶׁלָּהֶן.Shellahen.וְאֵיןVeeinהָרְחֵלִיםHarekheilimיוֹצְאוֹתYotseotחֲנוּנוֹת.Khanunot.וְאֵיןVeeinהָעֵגֶלHaeigelיוֹצֵאYotseiבְגִימוֹן.Vegimon.וְלֹאVeloפָרָהFaraבְּעוֹרBeorהַקֻּפָּר,Hakkuppar,וְלֹאVeloבִרְצוּעָהVirtsuaשֶׁבֵּיןShebbeinקַרְנֶיהָ.Karneiha.פָּרָתוֹParatoשֶׁלShelרַבִּיRabbiאֶלְעָזָרElazarבֶּןBenעֲזַרְיָהAzaryaהָיְתָהHayetaיוֹצְאָהYotseaבִרְצוּעָהVirtsuaשֶׁבֵּיןShebbeinקַרְנֶיהָ,Karneiha,שֶׁלֹּאShelloבִרְצוֹןVirtsonחֲכָמִים:Khakhamim:
4Osioł nie wychodzi z jucznym siodłem, jeśli nie jest do niego przywiązany, a nie z zugiem [rodzaj dzwonka zawieszonego na szyi zwierzęcia, aby dźwięczał, gdy chodzi], mimo że jest zatrzymany [szmatami, więc że grzechotka nie uderza, aby wydać dźwięk; bo to sprawia wrażenie, że zabiera go na sprzedaż na targu], ani z „drabiną” na szyi [Kiedy miał ból, kładli mu drewno w postaci osnowy i wątku na szyję, aby temu zapobiec od obracania głowy, żeby ją potrzeć.] ani z rzemieniem na stopie. [Jeśli zwierzę uderza o siebie nogami podczas chodzenia, robią mu grube rzemienie w formie pierścienia i zawiązują je w miejscu uderzenia]. A kurczaki nie wychodzą na sznurki [wykonane dla nich jako znaki przed zamianą na inne kurczaki] ani z rzemieniami u nóg. [Ich nogi były związane razem krótkim rzemieniem, aby nie podskakiwały i nie tłukły naczyń.] A samce [owce] nie wychodzą z pierścieniem pod ogonem. [Pod ogonami owiec o długich ogonach przywiązywali rodzaj małego wałka, żeby nie uderzały o kamienie lub skały.] A owce nie wychodzą na chanunoth. [Wzięli drzazgę z drzewa zwanego „yachnon” i włożyli ją do nozdrzy, żeby kichać i wypychać w ten sposób robaki z głowy. Samce tego nie potrzebowały, bo skoro się stykały, robaki wypadałyby z siebie]. Cielę nie schodzi z gimonem. [Zakładali rodzaj gumowego jarzma na szyję cielęcia, aby wytresować jego głowę do zginania, kiedy dorośnie] ani krowy ze skórą jeża. [Oni związaliby jego wymiona tą ostro zakończoną skórą, żeby gady ich nie ssały], ani rzemieniem między rogami [czy to dla ozdoby, czy dla ochrony; każde dodatkowe „pilnowanie” jest (uważane) za ciężar.] R. Elazar ur. Krowa Azaryah wychodziła z rzemieniem między rogami wbrew woli mędrców. [To nie było jego, ale jego sąsiada; ale ponieważ nie protestował, nazwano go jego imieniem.]
Poprzedni rozdziałNastępny rozdział