Pesachim 10

Rozdział 10

א עַרְבֵי פְסָחִים סָמוּךְ לַמִּנְחָה, לֹא יֹאכַל אָדָם עַד שֶׁתֶּחְשָׁךְ. וַאֲפִלּוּ עָנִי שֶׁבְּיִשְׂרָאֵל לֹא יֹאכַל עַד שֶׁיָּסֵב. וְלֹא יִפְחֲתוּ לוֹ מֵאַרְבַּע כּוֹסוֹת שֶׁל יַיִן, וַאֲפִלּוּ מִן הַתַּמְחוּי:

1 W wigilię Paschy przed minchah [tj. Trochę przed minchah, około pół godziny, na początku dziesiątej godziny. Albowiem tamid jest składany w ofierze po dziewięciu i pół godzinie, co jest czasem minchy, tak że pół godziny przed minchą jest na początku dziesiątej godziny], nie wolno jeść, aż się ściemni, [tak że jedz macę „z apetytem” na hiddur micwę („wdzięk micwy”). Jest rzeczą oczywistą, że nie może jeść chleba, ponieważ chametz jest zabroniony od sześciu godzin. I (nie może jeść) również macy, jak stwierdzono w Yerushalmi: „Jedzenie macy w Pesach jest jak życie z narzeczoną w domu jego teściów”. Intencją jest raczej, aby nie jadł żadnego pożywienia, aby nie „napełniał nim swego brzucha”.] I nawet biedny człowiek w Izraelu nie może jeść (święto Pesach) bez siedzenia [przy stole na poduszce, na sposób wolnych ludzi], a oni [zbieracze dobroczynności, którzy zaopatrują ubogich] nie mogą dać mu mniej niż cztery kielichy wina—nawet [wspierany] przez tamchui (zasiłek społeczny) [tj. najbiedniejszy z biednych, a mianowicie. (Peah): "Jeśli ktoś ma dość na dwa posiłki, nie może brać z tamchui."]

ב מָזְגוּ לוֹ כוֹס רִאשׁוֹן, בֵּית שַׁמַּאי אוֹמְרִים, מְבָרֵךְ עַל הַיּוֹם, וְאַחַר כָּךְ מְבָרֵךְ עַל הַיָּיִן. וּבֵית הִלֵּל אוֹמְרִים, מְבָרֵךְ עַל הַיַּיִן, וְאַחַר כָּךְ מְבָרֵךְ עַל הַיּוֹם:

2 Nalali mu pierwszą filiżankę. Beth Shammai mówi: Najpierw błogosławi dzień [kidusz dnia], a potem wino [„bori p'ri hagafen”]. Najpierw bowiem jest uświęcenie dnia, a potem wino. I tak jak poprzedza wejście, tak i błogosławieństwo.] I Beth Hillel mówi: Najpierw błogosławi wino, a potem błogosławi w ciągu dnia. [To samo dotyczy tego, kto robi kidusz na bochenku (zamiast na winie). Bo to wino lub bochenek wywołują kidusz w ciągu dnia, a kidusza nie ma bez wina lub bochenka.]

ג הֵבִיאוּ לְפָנָיו, מְטַבֵּל בַּחֲזֶרֶת, עַד שֶׁמַּגִּיעַ לְפַרְפֶּרֶת הַפַּת. הֵבִיאוּ לְפָנָיו מַצָּה וַחֲזֶרֶת וַחֲרֹסֶת וּשְׁנֵי תַבְשִׁילִין, אַף עַל פִּי שֶׁאֵין חֲרֹסֶת מִצְוָה. רַבִּי אֱלִיעֶזֶר בְּרַבִּי צָדוֹק אוֹמֵר, מִצְוָה. וּבַמִּקְדָּשׁ הָיוּ מְבִיאִים לְפָנָיו גּוּפוֹ שֶׁל פָּסַח:

3 Przynieśli mu [zieleninę, żeby dziecko to zauważyło i zapytało o to (bo nie było w zwyczaju przynosić zieleniny przed posiłkiem)]. Zanurza chazereth [Niekoniecznie chazereth, bo ten pierwszy maczał się z innymi zieleninami; ale jeśli nie było innych zielenin, zamiast tego zanurza chazereth. „Maczanie” oznacza tutaj „jedzenie”. (Ponieważ całe ich jedzenie polegało na maczaniu, jedzenie było nazywane „maczaniem”). Jednak maczanie to nie było maczaniem. (Mówi się później: „Przynieśli mu macę, chazereth i charoseth” wskazuje, że charoseth jeszcze nie został przyniesiony)], dopóki nie przyjdzie do jedzenia bochenka [tj. Do jedzenia macy. Jesteśmy tutaj powiadomieni, że żadne inne jedzenie nie interweniuje między jedzeniem zieleni a jedzeniem macy, że zanim dojdzie do tej chazereth of micvah, na której błogosławi „al achilath maror”, najpierw je macę, jak jest napisane (Liczby 9:11): „Z macą i merorimami (ziołami gorzkimi) będą jedli”—najpierw macę, potem merorym.] Przynieśli mu macę, chazereth, charoseth [zrobione z fig, orzechów laskowych, pistacji i migdałów oraz asortyment owoców. Wkładali do niego jabłka, ubijali wszystko w moździerzu, mieszali z octem i kładli na nim przyprawy, tatarak i cynamon—długie, cienkie paski na pamiątkę słomy (Egiptu). I to (charoseth) musi być gęste na pamiątkę wapna (Egiptu)] i dwie potrawy—chociaż charoseth nie jest micwą [lecz środkiem leczniczym, aby zneutralizować cierpkość chazereth, która jest „bolesna jak jad” dla ciała.] R. Eliezer ur. Tzaddok mówi: To jest micwa [na pamiątkę jabłka (sadu), gdzie będą rodzić bez porodu i na pamiątkę wapna]. A w czasie Świątyni przynosili mu Pesach ( oferta).

ד מָזְגוּ לוֹ כוֹס שֵׁנִי, וְכָאן הַבֵּן שׁוֹאֵל אָבִיו, וְאִם אֵין דַּעַת בַּבֵּן, אָבִיו מְלַמְּדוֹ, מַה נִּשְׁתַּנָּה הַלַּיְלָה הַזֶּה מִכָּל הַלֵּילוֹת, שֶׁבְּכָל הַלֵּילוֹת אָנוּ אוֹכְלִין חָמֵץ וּמַצָּה, הַלַּיְלָה הַזֶּה כֻלּוֹ מַצָּה. שֶׁבְּכָל הַלֵּילוֹת אָנוּ אוֹכְלִין שְׁאָר יְרָקוֹת, הַלַּיְלָה הַזֶּה מָרוֹר. שֶׁבְּכָל הַלֵּילוֹת אָנוּ אוֹכְלִין בָּשָׂר צָלִי, שָׁלוּק, וּמְבֻשָּׁל, הַלַּיְלָה הַזֶּה כֻלּוֹ צָלִי. שֶׁבְּכָל הַלֵּילוֹת אָנוּ מַטְבִּילִין פַּעַם אַחַת, הַלַּיְלָה הַזֶּה שְׁתֵּי פְעָמִים. וּלְפִי דַעְתּוֹ שֶׁל בֵּן, אָבִיו מְלַמְּדוֹ. מַתְחִיל בִּגְנוּת וּמְסַיֵּם בְּשֶׁבַח, וְדוֹרֵשׁ מֵאֲרַמִּי אוֹבֵד אָבִי, עַד שֶׁיִּגְמֹר כֹּל הַפָּרָשָׁה כֻלָּהּ:

4 Nalali mu drugą filiżankę. I tutaj (kan) syn pyta ojca [We wszystkich tekstach nie jest napisane „kan”, ale „ken”, jak w (Lb 27: 7): „Ken (słusznie) mówią córki Tzelafchada”. Czyli słuszne jest, aby syn przy nalewaniu drugiego kielicha zapytał:] „Dlaczego ta noc jest inna niż wszystkie (inne) noce? Albowiem we wszystkie noce jemy masę i macę, tej nocy tylko macę. Albowiem przez wszystkie noce jemy wszystkie zieleniny, tej nocy maror. We wszystkie noce jemy mięso pieczone, gotowane i gotowane, a tej nocy tylko pieczone. " [Syn pytał o to, gdy stała świątynia]. „Albowiem we wszystkie noce zanurzamy się raz; tej nocy dwa razy”. A według zrozumienia syna, jego ojciec go naucza. Zaczyna od przekleństwa [„Od początku nasi przodkowie byli bałwochwalcami, a my byliśmy niewolnikami, itd.”], A kończy pochwałą [„Bóg przybliżył nas do swojej służby i wykupił naszych ojców z Egiptu”] i wyjaśnia od „Wędrowny Aramejczyk był moim ojcem”, aż do zakończenia całej sekcji.

ה רַבָּן גַּמְלִיאֵל הָיָה אוֹמֵר, כָּל שֶׁלֹּא אָמַר שְׁלֹשָׁה דְבָרִים אֵלּוּ בְּפֶסַח, לֹא יָצָא יְדֵי חוֹבָתוֹ, וְאֵלּוּ הֵן, פֶּסַח, מַצָּה, וּמָרוֹר. פֶּסַח, עַל שׁוּם שֶׁפָּסַח הַמָּקוֹם עַל בָּתֵּי אֲבוֹתֵינוּ בְמִצְרַיִם. מַצָּה, עַל שׁוּם שֶׁנִּגְאֲלוּ אֲבוֹתֵינוּ בְמִצְרַיִם. מָרוֹר, עַל שׁוּם שֶׁמֵּרְרוּ הַמִּצְרִים אֶת חַיֵּי אֲבוֹתֵינוּ בְמִצְרָיִם. בְּכָל דּוֹר וָדוֹר חַיָּב אָדָם לִרְאוֹת אֶת עַצְמוֹ כְאִלּוּ הוּא יָצָא מִמִּצְרַיִם, שֶׁנֶּאֱמַר (שמות יג), וְהִגַּדְתָּ לְבִנְךָ בַּיּוֹם הַהוּא לֵאמֹר, בַּעֲבוּר זֶה עָשָׂה ה' לִי בְּצֵאתִי מִמִּצְרָיִם. לְפִיכָךְ אֲנַחְנוּ חַיָּבִין לְהוֹדוֹת, לְהַלֵּל, לְשַׁבֵּחַ, לְפָאֵר, לְרוֹמֵם, לְהַדֵּר, לְבָרֵךְ, לְעַלֵּה, וּלְקַלֵּס, לְמִי שֶׁעָשָׂה לַאֲבוֹתֵינוּ וְלָנוּ אֶת כָּל הַנִּסִּים הָאֵלּוּ, הוֹצִיאָנוּ מֵעַבְדוּת לְחֵרוּת, מִיָּגוֹן לְשִׂמְחָה, וּמֵאֵבֶל לְיוֹם טוֹב, וּמֵאֲפֵלָה לְאוֹר גָּדוֹל, וּמִשִּׁעְבּוּד לִגְאֻלָּה. וְנֹאמַר לְפָנָיו, הַלְלוּיָהּ:

5 R. Gamliel zwykł mawiać: Kto nie mówi tych trzech rzeczy w Pesach [tj. Kto nie podaje powodów tych trzech rzeczy], nie dopełnił swego obowiązku: Pesach, maca i maror. Pesach—ponieważ Lrd „przeszedł” (pasach) przez domy naszych praojców w Egipcie. Matzah—ponieważ nasi przodkowie zostali wykupieni z Egiptu. Maror—ponieważ Egipcjanie rozgoryczeli (mareru) życie naszych przodków w Egipcie. W każdym pokoleniu trzeba siebie widzieć tak, jakby wyszedł z Egiptu, a mianowicie. (Księga Wyjścia 13: 8): „I powiesz swojemu synowi w owym dniu, mówiąc:‚ Z tego powodu uczynił dla mnie Lord, gdy wyszedłem z Egiptu. '„Dlatego jesteśmy zobowiązani dziękować, chwalić, wychwalać wychwalajcie, wywyższajcie, beatyfikujcie, błogosławcie, wywyższajcie i chwalcie Tego, który działał dla naszych przodków i dla nas wszystkich tych cudów. Wyzwolił nas z niewoli ku wolności, od smutku do radości, od żałoby do święta, od ciemności do wielkiego światła i od ujarzmienia do odkupienia— i powiemy przed Nim "Hallelukah!"

ו עַד הֵיכָן הוּא אוֹמֵר, בֵּית שַׁמַּאי אוֹמְרִים, עַד אֵם הַבָּנִים שְׂמֵחָה. וּבֵית הִלֵּל אוֹמְרִים, עַד חַלָּמִישׁ לְמַעְיְנוֹ מָיִם. וְחוֹתֵם בִּגְאֻלָּה. רַבִּי טַרְפוֹן אוֹמֵר, אֲשֶׁר גְּאָלָנוּ וְגָאַל אֶת אֲבוֹתֵינוּ מִמִּצְרָיִם, וְלֹא הָיָה חוֹתֵם. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, כֵּן ה' אֱלֹהֵינוּ וֵאלֹהֵי אֲבוֹתֵינוּ יַגִּיעֵנוּ לְמוֹעֲדִים וְלִרְגָלִים אֲחֵרִים הַבָּאִים לִקְרָאתֵנוּ לְשָׁלוֹם, שְׂמֵחִים בְּבִנְיַן עִירֶךָ וְשָׂשִׂים בַּעֲבוֹדָתֶךָ, וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים כוּ', עַד בָּרוּךְ אַתָּה ה' גָּאַל יִשְׂרָאֵל:

6 Jak daleko on mówi? Beth Shammai mówi: Aż (Psalm 113: 9): „radosna matka synów”. Beth Hillel mówi: Aż do (tamże 114: 8): „… krzemień do źródła wód” i kończy się odkupieniem. [Oznacza to, że kończy hagadę błogosławieństwem odkupienia.] R. Tarfon mówi: „… który nas odkupił i odkupił naszych przodków z Egiptu”, bez końcowego błogosławieństwa. R. Akiwa mówi: „Niech więc Lr, nasz Bg i Bg naszych ojców przyprowadzą nas na inne zbliżające się święta i święta, o pokój—radowanie się budowaniem Twojego miasta i radowanie się w Twojej służbie; tam będziemy jeść ofiary i Pesachim— Błogosławiony jesteś, stary, który odkupiłeś Izraela. ”[Pierwsza tanna nie wyjaśniła natury błogosławieństwa, a R. Tarfon i R. Akiva przyszli, aby to wyjaśnić. R. Tarfon mówi, że otwiera się„ Błogosławionym ”i nie zamyka się słowem „Błogosławiony", jak w przypadku błogosławieństwa nad owocami i micwotą, wszystko to jest jednym dziękczynieniem. A według R. Akivy zamyka on (także) słowem „Błogosławiony", gdyż dodaje do tego słowa pochwały i błaganie, a mianowicie: „Niech więc On nas przyniesie, itd.” Halacha jest zgodna z R. Akivą.]

ז מָזְגוּ לוֹ כוֹס שְׁלִישִׁי, מְבָרֵךְ עַל מְזוֹנוֹ. רְבִיעִי, גּוֹמֵר עָלָיו אֶת הַהַלֵּל, וְאוֹמֵר עָלָיו בִּרְכַּת הַשִּׁיר. בֵּין הַכּוֹסוֹת הַלָּלוּ, אִם רוֹצֶה לִשְׁתּוֹת, יִשְׁתֶּה. בֵּין שְׁלִישִׁי לָרְבִיעִי, לֹא יִשְׁתֶּה:

7 Nalali mu trzeci kielich. Recytuje łaskę. Czwarta filiżanka. Kończy nad nim Hallel i recytuje „błogosławieństwo pieśni”. [Niektórzy mówią, że to jest „Nishmath kol chai”; inni, że jest to „Yehallelucha Hashem kol ma'asecha”. Zwyczajowo mówi się jedno i drugie.] Pomiędzy tymi kielichami (dwoma pierwszymi i dwoma ostatnimi), jeśli chce pić, może. Pomiędzy trzecim a czwartym nie może pić, aby nie upił się i nie mógł zakończyć Hallel. A jeśli ktoś zapyta: czyżby nie był już pijany w trakcie posiłku? (Odpowiedź :) Wino w środku posiłku nie odurza; wino po posiłku.]

ח וְאֵין מַפְטִירִין אַחַר הַפֶּסַח אֲפִיקוֹמָן. יָשְׁנוּ מִקְצָתָן, יֹאכְלוּ. כֻּלָּן, לֹא יֹאכֵלוּ. רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר, נִתְנַמְנְמוּ, יֹאכְלוּ. נִרְדְּמוּ, לֹא יֹאכֵלוּ:

8 Ve'en maftirin po Pesach afikoman. [Słyszałem to („maftirin”) wyjaśnione jak w (Ps. 22: 8): „Yaftiru besafa” („Otwierają i mówią”). Moi rabini rozumieli to w sensie „haniftar mechavero” (pożegnanie się z przyjacielem), tj. „Pożegnanie się” z posiłkiem nie powinno kończyć się wypowiedzeniem „Afikoman” (skrót od) „Afiku manaichu” („Wyjmij swoje naczynia”), tj. „Zabierz stąd swoje przybory i pozwól nam iść i zjeść gdzie indziej”. Nie można tego robić, aby zjeść bochenek (np. Macę) lub cokolwiek innego—zarządzenie, aby ktoś nie przychodził i jadł Pesach w dwóch miejscach. Ale jedzenie innych rzeczy w swoim pierwotnym miejscu jest dozwolone, o ile nie opuści swojej firmy, aby zjeść je w innym towarzystwie. A w gemarze jest widok, zgodnie z którym „afikoman” rozumiany jest jako „Afiku minei metika” („Wydobywaj rodzaje słodyczy”). Po zjedzeniu Pesach nie wolno im „odpuszczać” posiłku, jedząc słodycze i owoce, których zwykli jeść jako deser. (Nie wolno im tego robić) nawet na swoim miejscu, aby smak Pesach nie opuścił ich ust. To jest podstawowa interpretacja. I tak jak „ein maftirin po Pesach afikoman”, tak „ein maftirin po matzah afikoman”. To znaczy, gdy nie ma Pesach, na końcu należy zjeść oliwkową macę. A po tej macy nie można jej pożegnać, jedząc coś innego]. Jeśli niektórzy z nich zasnęli, mogą wznowić jedzenie; jeśli wszyscy spali, nie mogą wznowić jedzenia. [Gdyby zaczęli jeść swoje Pesach i wszyscy zasnęli, nie mogą wznowić jedzenia (kiedy się obudzą), co daje wrażenie jedzenia w dwóch miejscach. Bo sen przerywa ich zamiar kontynuowania jedzenia, tak że (jedzenie, gdy się budzą) jest jak jedzenie w dwóch miejscach. To tylko rygorystyczność (przestrzeganie, a nie podstawowa halacha). To samo dotyczy macy w tym czasie.] R. Yossi mówi: Jeśli drzemią, mogą jeść; jeśli zasnęli, nie mogą jeść. [Odnosi się to do stwierdzenia pierwszego tanny: „Jeśli niektórzy z nich spali, mogą wznowić jedzenie”. R. Yossi przychodzi, aby nam powiedzieć, że dzieje się tak tylko wtedy, gdy zasnęli, ale w rzeczywistości nie zasnęli. Ale jeśli niektórzy z nich zasnęli, oni (ci, którzy zasnęli) nie mogą wznowić jedzenia po przebudzeniu. Halacha jest zgodna z R. Yossi.]

ט הַפֶּסַח אַחַר חֲצוֹת, מְטַמֵּא אֶת הַיָּדָיִם. הַפִּגּוּל וְהַנּוֹתָר, מְטַמְּאִין אֶת הַיָּדָיִם. בֵּרַךְ בִּרְכַּת הַפֶּסַח פָּטַר אֶת שֶׁל זֶבַח. בֵּרַךְ אֶת שֶׁל זֶבַח, לֹא פָטַר אֶת שֶׁל פֶּסַח, דִּבְרֵי רַבִּי יִשְׁמָעֵאל. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, לֹא זוֹ פוֹטֶרֶת זוֹ, וְלֹא זוֹ פוֹטֶרֶת זוֹ:

9 Pesach po północy sprawia, że ręce stają się nieczyste. [Albowiem od północy jest nothar. Rabini zarządzili, że nothar czyści ręce nieczyste, aby nie lękali się go jeść. A skąd się wzięło, że Pesach to nothar po północy? Jest bowiem napisane (Księga Wyjścia 12: 8): „I tej nocy będą jedli mięso” oraz (tamże 12): „I przejdę przez ziemię egipską tej nocy”. Tak jak tam (12), do północy; także tutaj (8), aż do północy]. Pigul i nothar czynią ręce nieczystymi. Jeśli pobłogosławił Pesach [„… który nas poświęcił Swoimi przykazaniami i przykazał nam jeść Pesach”], zwalnia ofiarę. Jeśli pobłogosławił ofiarę [„… który uświęcił nas swoimi przykazaniami i przykazał nam spożywać ofiarę”], zwalnia Pesach. [„Ofiara” jest tutaj ofiarą świąteczną (chagigah) czternastego dnia Nissan.] To są słowa R. Yishmaela. R. Akiva mówi: To nie wyłącza tego i to nie wyłącza tego. [Halacha jest zgodna z R. Akivą.]

Poprzedni rozdział