Nedarim 10

Rozdział 10

א נַעֲרָה הַמְאֹרָסָה, אָבִיהָ וּבַעְלָהּ מְפֵרִין נְדָרֶיהָ. הֵפֵר הָאָב וְלֹא הֵפֵר הַבַּעַל, הֵפֵר הַבַּעַל וְלֹא הֵפֵר הָאָב, אֵינוֹ מוּפָר, וְאֵין צָרִיךְ לוֹמַר שֶׁקִּיֵּם אֶחָד מֵהֶן:

1 Panna narzeczona —jej ojciec i mąż unieważniają jej śluby. [Dziewczyna w wieku dwunastu lat i jednego dnia, która przyniosła dwa (dojrzewanie) włosów, jest nazywana dziewicą (na'arah) do sześciu (dodatkowych) miesięcy. I dziewczyna w wieku jedenastu lat i jednego dnia—jej śluby są rozpatrywane. Jeśli wie, komu ślubowała i komu poświęciła się, jej ślub jest przyrzeczeniem. Ona też—jej ojciec i mąż unieważniają jej śluby.] Jeśli to ojciec unieważnił, ale nie mąż; lub męża, ale nie ojca, nie zostaje on unieważniony. [Ponieważ możemy pomyśleć, że „jej ojciec i jej mąż unieważniają jej śluby” należy rozumieć albo jako jej ojciec, albo jej mąż, dlatego nas uczono: „Jeśli ojciec unieważnił to, ale nie mąż, itd.” , aby powiadomić nas, że obaj muszą to unieważnić.] I jest rzeczą oczywistą, że jeśli jeden z nich to potwierdził, [drugi nie może tego unieważnić. Niniejszym jesteśmy powiadamiani, że nawet jeśli ten, który to potwierdził, poprosił (i uzyskał) za to rozgrzeszenie (zgodnie z wyrokiem; „Rozgrzeszenie można prosić o potwierdzenie”), ten, który prosił o rozgrzeszenie, nie może już go unieważnić ponieważ obaj nie mogli unieważnić go razem.]

ב מֵת הָאָב, לֹא נִתְרוֹקְנָה רְשׁוּת לַבָּעַל. מֵת הַבַּעַל, נִתְרוֹקְנָה רְשׁוּת לָאָב. בָּזֶה יָפֶה כֹחַ הָאָב מִכֹּחַ הַבָּעַל. בְּדָבָר אַחֵר יָפֶה כֹחַ הַבַּעַל מִכֹּחַ הָאָב, שֶׁהַבַּעַל מֵפֵר בְּבֶגֶר, וְהָאָב אֵינוֹ מֵפֵר בְּבָגֶר:

2 Jeśli ojciec zmarł, pozwolenie nie jest „wycofywane” dla męża, [gdyż mąż nie może unieważnić ślubów żony, dopóki nie jest z nim zaślubiona]. Jeśli mąż zmarł, pozwolenie zostaje cofnięte ojcu [i unieważnia ją ślubuje przez wszystkie dni dziewictwa, co jest napisane (Lb 30:17): „… w jej panienstwie, w domu jej ojca”. Pod tym względem władza ojca jest nadrzędna wobec władzy męża. Pod innym względem władza męża jest nadrzędna wobec władzy ojca. Mąż bowiem unieważnia, kiedy ona jest bogerem, ale ojciec nie unieważnia, kiedy jest bogerem, [jest napisane (tamże 4): „… w domu jej ojca, w okresie panieńskim”].

ג נָדְרָה וְהִיא אֲרוּסָה, נִתְגָּרְשָׁה בוֹ בַיּוֹם, נִתְאָרְסָה בוֹ בַיּוֹם, אֲפִלּוּ לְמֵאָה, אָבִיהָ וּבַעְלָהּ הָאַחֲרוֹן מְפֵרִין נְדָרֶיהָ. זֶה הַכְּלָל, כֹּל שֶׁלֹּא יָצָאת לִרְשׁוּת עַצְמָהּ שָׁעָה אֶחָת, אָבִיהָ וּבַעְלָהּ הָאַחֲרוֹן מְפֵרִין נְדָרֶיהָ:

3 Gdyby przysięgła, gdy była zaręczona, i rozwiodła się tego samego dnia [o czym usłyszał jej ojciec (bo dzień minął, nie może już go unieważnić)], a ona została zaręczona z innym [tego samego dnia], nawet jej ojciec i jej ostatni mąż sto razy unieważniali jej przysięgi [które przysięgała w obecności swojej pierwszej narzeczonej; ponieważ narzeczona może unieważnić wcześniejsze śluby.] Taka jest zasada: Każdy, kto nie wszedł do „własnej domeny” [ani zostając bogerem, ani przez ślub], jej mąż i ostatni mąż unieważniają jej śluby.

ד דֶּרֶךְ תַּלְמִידֵי חֲכָמִים, עַד שֶׁלֹּא הָיְתָה בִתּוֹ יוֹצְאָה מֵאֶצְלוֹ, אוֹמֵר לָהּ, כָּל נְדָרִים שֶׁנָּדַרְתְּ בְּתוֹךְ בֵּיתִי, הֲרֵי הֵן מוּפָרִין. וְכֵן הַבַּעַל עַד שֶׁלֹּא תִכָּנֵס לִרְשׁוּתוֹ, אוֹמֵר לָהּ, כָּל נְדָרִים שֶׁנָּדַרְתְּ עַד שֶׁלֹּא תִכָּנְסִי לִרְשׁוּתִי, הֲרֵי הֵן מוּפָרִין, שֶׁמִּשֶּׁתִּכָּנֵס לִרְשׁוּתוֹ אֵינוֹ יָכוֹל לְהָפֵר:

4 Droga uczonych Tory —zanim opuści go córka, mówi do niej; „Wszystkie śluby, które złożyłeś w moim domu, są unieważnione” [zanim wejdzie do królestwa swego męża; i podobnie jej narzeczony mówi jej to, zanim wejdzie do jego domeny. Gdy ona wchodzi do jego domeny, on nie może ich unieważnić, jako mąż nie unieważniając wcześniejszych ślubów. Nasza Miszna mówi nam, że mąż może unieważnić śluby swojej żony nawet bez ich wysłuchania, ponieważ naucza się jej: „Tak więc mąż, zanim wejdzie do jego domeny, mówi, itd.”], Tak więc mąż, zanim wejdzie jego domena mówi: „Wszystkie śluby, które złożyłeś przed wejściem do mojej domeny, są unieważnione”. Gdy ona wkracza do jego domeny, nie może ich unieważnić.

ה בּוֹגֶרֶת שֶׁשָּׁהֲתָה שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ, וְאַלְמָנָה שְׁלשִׁים יוֹם, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר, הוֹאִיל וּבַעְלָהּ חַיָּב בִּמְזוֹנוֹתֶיהָ, יָפֵר. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵין הַבַּעַל מֵפֵר, עַד שֶׁתִּכָּנֵס לִרְשׁוּתוֹ:

5 Bogereth, który przebywał dwanaście miesięcy [Bogereth, którego ojciec nie unieważnia jej ślubów, który był nagabywany do małżeństwa i który przebywał dwanaście miesięcy, po czym jej (przyszły) mąż jest zobowiązany ją nakarmić] oraz wdowa [która przebywał na miejscu] trzydzieści dni [po staraniu się o małżeństwo, po którym to okresie jej (przyszły) mąż ją karmi] —R. Eliezer mówi: Ponieważ jej mąż ma obowiązek ją karmić, unieważnia [jej śluby. Halacha nie jest zgodna z R. Eliezerem.] A mędrcy mówią: Mąż nie unieważnia, dopóki nie wejdzie do jego domeny.

ו שׁוֹמֶרֶת יָבָם, בֵּין לְיָבָם אֶחָד בֵּין לִשְׁנֵי יְבָמִין, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר, יָפֵר. רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר, לְאֶחָד אֲבָל לֹא לִשְׁנָיִם. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, לֹא לְאֶחָד וְלֹא לִשְׁנָיִם. אָמַר רַבִּי אֱלִיעֶזֶר, מָה אִם אִשָּׁה, שֶׁקָּנָה הוּא לְעַצְמוֹ, הֲרֵי הוּא מֵפֵר נְדָרֶיהָ, אִשָּׁה שֶׁהִקְנוּ לוֹ מִן הַשָּׁמַיִם, אֵינוֹ דִין שֶׁיָּפֵר נְדָרֶיהָ. אָמַר לוֹ רַבִּי עֲקִיבָא, לֹא, אִם אָמַרְתָּ בְאִשָּׁה שֶׁקָּנָה הוּא לְעַצְמוֹ, שֶׁאֵין לַאֲחֵרִים בָּהּ רְשׁוּת, תֹּאמַר בְּאִשָּׁה שֶׁהִקְנוּ לוֹ מִן הַשָּׁמַיִם, שֶׁיֵּשׁ לַאֲחֵרִים בָּהּ רְשׁוּת. אָמַר לוֹ רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ, עֲקִיבָא, דְּבָרֶיךָ בִשְׁנֵי יְבָמִין. מָה אַתָּה מֵשִׁיב עַל יָבָם אֶחָד. אָמַר לוֹ, אֵין הַיְבָמָה גְמוּרָה לַיָּבָם כְּשֵׁם שֶׁהָאֲרוּסָה גְמוּרָה לְאִישָׁהּ:

6 Shomereth yavam (kobieta oczekująca yibum), albo do jednego yavama, albo do dwóch yavmin, R. Eliezer mówi: On (yavam) może anulować. [Przykładem jest ten, w którym yavam tworzy w niej ma'amar, R. Eliezer utrzymuje, że ma'amar osiąga bona fide nabywanie Tory. A jeśli ona jest na'arą i ma ojca, jej ojciec i yavam, który w jej ślubowaniu uczynił ma'amara, unieważniają jej śluby.] R. Jehoszua mówi: Jednemu, ale nie dwóm. [Albowiem R. Yehoshua nie posiada ma'amara, aby dokonać nabycia w dobrej wierze. Jednakże utrzymuje, że zikkah („połączenie”) uzyskuje, a zikkah jest jak małżeństwo. A kiedy jest tylko jeden yavam, unieważnia; ale jeśli jest dwóch, żadne z nich nie unieważnia, bo nie ma breirah (dyskryminacja wsteczna).] R. Akiva mówi: Ani jednemu, ani dwóm. [Uważa, że zikka nie jest jak małżeństwo i że ma'amar nie wpływa na nabycie Tory w dobrej wierze.] R. Eliezer: Jeśli kobieta, którą nabył dla siebie [tj. Jego narzeczona]— jeśli unieważni jej śluby —kobieta zapisana mu przez Niebo [tj. jego yevamah], o ileż bardziej powinien unieważnić jej śluby [wspólnie z jej ojcem]! R Akiva do R. Eliezera: Może tak być z kobietą, którą nabył dla siebie, ponieważ inni nie mają do niej praw! [Bo ona też jest połączona z drugim yavminem.] R. Yehoshua do R. Akivy: Akiwa, twoje słowa (rozumiem) przez dwa yavmin, ale co powiesz na jednego yavama! [To znaczy, twoja odpowiedź wystarczy na słowa R. Eliezera, który mówi, że unieważnia nawet tam, gdzie są dwa yavmin. Ale jak odpowiesz moje: „jednemu, ale nie dwóm”?] R. Akiva do R. Yehoshua: Yevama nie jest absolutnie przejęta przez yavama [aby ten, kto z nią mieszkał podlegał karze śmierci], ponieważ narzeczona jest absolutnie przejęta przez męża [dotykając tej kary. Halacha jest zgodna z R. Akivą.]

ז הָאוֹמֵר לְאִשְׁתּוֹ, כָּל הַנְּדָרִים שֶׁתִּדְּרִי מִכָּאן עַד שֶׁאָבֹא מִמָּקוֹם פְּלוֹנִי, הֲרֵי הֵן קַיָּמִין, לֹא אָמַר כְּלוּם. הֲרֵי הֵן מוּפָרִין, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר, מוּפָר. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵינוֹ מוּפָר. אָמַר רַבִּי אֱלִיעֶזֶר, אִם הֵפֵר נְּדָרִים שֶׁבָּאוּ לִכְלָל אִסּוּר, לֹא יָפֵר נְדָרִים שֶׁלֹּא בָאוּ לִכְלָל אִסּוּר. אָמְרוּ לוֹ, הֲרֵי הוּא אוֹמֵר, אִישָׁהּ יְקִימֶנּוּ וְאִישָׁהּ יְפֵרֶנּוּ (במדבר ל), אֶת שֶׁבָּא לִכְלָל הָקֵם, בָּא לִכְלָל הָפֵר. לֹא בָא לִכְלָל הָקֵם, לֹא בָא לִכְלָל הָפֵר:

7 Jeśli ktoś powiedział do swojej żony: „Wszystkie śluby, które złożysz od teraz, aż do powrotu z tego miejsca, są ważne”, on nic nie powiedział [ta istota „stoi” w błędzie, ponieważ są śluby, których nie chciałby stand.] Jeśli powiedział: „Są unieważnione”, mówi R. Eliezer: Są unieważnione. [Albowiem z reguły mężczyzna nie życzy sobie ślubów swojej żony]. A mędrcy mówią: Nie są anulowane. R. Eliezer powiedział: Jeśli on może unieważnić śluby, które stały się skuteczne [(po złożeniu ślubowania, jest w nich zabronione (przedmiot jej ślubów), jeśli jej mąż ich nie unieważni)], gdyby nie mógł unieważnić ślubów które nie odniosły skutku! Odpowiedzieli: Jest napisane (Lb 30:14): „Jej mąż ją unieważni, a mąż jej unieważni”: To, co osiągnęło stan „stania” [tj. Śluby, które już weszły w życie], podlega unieważnienie; to, co nie osiągnęło stanu „stałego”, nie podlega unieważnieniu.

ח הֲפָרַת נְדָרִים, כָּל הַיּוֹם. יֵשׁ בַּדָּבָר לְהָקֵל וּלְהַחֲמִיר. כֵּיצַד. נָדְרָה בְּלֵילֵי שַׁבָּת, יָפֵר בְּלֵילֵי שַׁבָּת וּבְיוֹם הַשַּׁבָּת עַד שֶׁתֶּחְשָׁךְ. נָדְרָה עִם חֲשֵׁכָה, מֵפֵר עַד שֶׁלֹּא תֶחְשַׁךְ. שֶׁאִם חָשְׁכָה וְלֹא הֵפֵר, אֵינוֹ יָכוֹל לְהָפֵר:

8 Unieważnienie ślubów [tj. (Lb 30: 9): „A jeśli w dniu, w którym jej mąż usłyszy, zmusi ją”], otrzyma cały dzień [aż się ściemni, napisano: „w dniu, w którym usłyszy”. Co do jego zapisania (tamże. 15): „z dnia na dzień”, oznacza to, że nie mamy mówić: w dzień, tak; w nocy nie. „z dnia na dzień” wskazuje, że czasami ma czas, aby anulować „od czasu do czasu” (tj. okres dwudziestu czterech godzin), jak wtedy, gdy ślubowała na początku nocy.] Jest w tym łagodność i surowość. [Oznacza to, że czasami jest mało czasu na unieważnienie, a czasami jest go dużo.] Jak to? Jeśli złożyła ślubowanie w szabat, może unieważnić w szabat iw dzień szabatu, aż się ściemni. Jeśli złożyła przysięgę, zanim się ściemni, może anulować (tylko), aż się ściemni. Bo jeśli zrobiło się ciemno, a on tego nie anulował, nie może już tego zrobić. [„Noc szabatowa” informuje nas, że śluby mogą być unieważnione (mefiryna) w szabat, nawet nie ze względu na szabat. Ale mędrzec może rozgrzeszyć jedno ze ślubów (matir) w szabat tylko ze względu na szabat. I chociaż miał czas w ciągu dnia, może go rozgrzeszyć ze względu na szabat. („Gdyby się ściemniło, a on tego nie unieważnił, itp.” :) Za unieważnienie ślubów uzyskuje się „od czasu do czasu” tylko wtedy, gdy ślubowała na początku nocy. A w stosunku do unieważnienia (hafarah) przydaje się tylko wtedy, gdy mówi: „Mufar lach” („To jest dla was unieważnione”), zgodnie z językiem tego wersetu. Ponieważ unieważnienie męża następuje od tego czasu, jak w (Rdz 17:14): „On unieważnił (hefer) moje przymierze”. A kiedy mędrzec mówi: „Mutar lach („ To jest dla ciebie rozgrzeszone ”); nie ma tu ani ślubu, ani przysięgi”, wyrywa przysięgę od samego początku. A jeśli mędrzec użył terminu „hafarah” lub „mąż”, terminu „hatarah”, nie ma rozgrzeszenia ani unieważnienia. A jeśli on (mąż) powiedział: „Jeśli nie złożyłeś ślubowania, ja ci ślubuję”, jego słowa są aktualne i nie musi mówić: „To jest dla ciebie”. Ponieważ nawet gdyby milczał przez cały dzień, przysięga trwałaby, to przy minimalnym mówieniu (z jego strony) również pozostaje. A w szabat mówi: „Bierzcie i jedzcie”, „Bierzcie i pijcie” i nie unieważnia, jak to czyni w dzień powszedni, a ślub zostaje unieważniony. A jeśli nie może jej zmusić, unicestwia to w swoim sercu i nie musi tego wypowiadać ustami. I tylko przy bitul (unieważnianiu), takim jak: „Bierz i jedz”, kiedy zmusza ją do przekroczenia jej przysięgi, myślenie w jego sercu pomaga, nawet jeśli nie wypowiedział tego ustami. Ale z hafarą (unieważnieniem), gdzie nie zmusza jej do przekroczenia jej ślubu, musi wypowiedzieć ją ustami, unieważnienie w sercu nie przyniesie skutku.]

Poprzedni rozdział Następny rozdział