Ketuwot 13

Rozdział 13

א שְׁנֵי דַיָּנֵי גְזֵרוֹת הָיוּ בִירוּשָׁלַיִם, אַדְמוֹן וְחָנָן בֶּן אֲבִישָׁלוֹם. חָנָן אוֹמֵר שְׁנֵי דְבָרִים, אַדְמוֹן אוֹמֵר שִׁבְעָה. מִי שֶׁהָלַךְ לִמְדִינַת הַיָּם וְאִשְׁתּוֹ תוֹבַעַת מְזוֹנוֹת, חָנָן אוֹמֵר, תִּשָּׁבַע בַּסּוֹף וְלֹא תִשָּׁבַע בַּתְּחִלָּה. נֶחְלְקוּ עָלָיו בְּנֵי כֹהֲנִים גְּדוֹלִים וְאָמְרוּ, תִּשָּׁבַע בַּתְּחִלָּה וּבַסּוֹף. אָמַר רַבִּי דוֹסָא בֶן הַרְכִּינָס כְּדִבְרֵיהֶם. אָמַר רַבָּן יוֹחָנָן בֶּן זַכַּאי, יָפֶה אָמַר חָנָן, לֹא תִשָּׁבַע אֶלָּא בַסּוֹף:

1 Było dwóch sędziów dekretów w Jerozolimie, Admon i Chanan ben Avishalom. [Wydali dekrety przeciwko złodziejom i nałożyli na nich kary.] Chanan mówi dwie rzeczy [z którymi mędrcy się nie zgadzają]; Admon mówi siedem. Jeśli ktoś wyjechał za granicę, a jego żona zażądała jedzenia, Chanan mówi: Na końcu przysięga [Kiedy słyszą, że umarł, a ona przychodzi po swoją kethubę, przysięga, że nie powstrzymała niczego, co należało do jej męża.], a ona nie przysięga na początku [kiedy żąda jedzenia. Rambam wyjaśnia: „Na koniec przysięga”: Kiedy jej mąż przychodzi i zaprzecza temu, co mówi, mówiąc, że zostawił jej jedzenie, przysięga, że nic jej nie zostawił]. Synowie arcykapłanów różnili się z nim, mówiąc, że przysięga na początku i na końcu. R. Dossa b. Harkinas rządził zgodnie z nimi. R. Yochanan ur. Zakkai powiedział: Chanan powiedział dobrze. Przysięga dopiero na końcu [a halacha jest z nim zgodna. Dopiero po trzech miesiącach od wyjazdu męża za granicę zapewnia się żonie pożywienie, jeśli zażąda jedzenia; ale nie wcześniej. Przyjmuje się bowiem, że człowiek nie wyjeżdża za granicę, opuszczając swój dom „pusty”].

ב מִי שֶׁהָלַךְ לִמְדִינַת הַיָּם וְעָמַד אֶחָד וּפִרְנֵס אֶת אִשְׁתּוֹ, חָנָן אוֹמֵר, אִבֵּד אֶת מְעוֹתָיו. נֶחְלְקוּ עָלָיו בְּנֵי כֹהֲנִים גְּדוֹלִים וְאָמְרוּ, יִשָּׁבַע כַּמָּה הוֹצִיא וְיִטֹּל. אָמַר רַבִּי דוֹסָא בֶן הַרְכִּינָס כְּדִבְרֵיהֶם. אָמַר רַבָּן יוֹחָנָן בֶּן זַכַּאי, יָפֶה אָמַר חָנָן, הִנִּיחַ מְעוֹתָיו עַל קֶרֶן הַצְּבִי:

2 Jeśli jakiś mężczyzna wyjechał za granicę, a jeden wstał i nakarmił swoją żonę, Chanan mówi: Stracił pieniądze. [Bo on (mąż) mówi: Nie powiedziałem ci: Pożycz mi, a ja ci odpłacę. Ale jeśli pożyczył kobiecie pieniądze na jedzenie, pod warunkiem, że mu zwróci, żąda od niej, a ona żąda od męża, a on płaci. A jeśli mąż twierdzi: Zostawiłem jej pożywienie, a ona odmawia i chce ją od niego wyciągnąć (zapłatę), mąż składa przysięgę słuszności (szewuat heset) i zwalnia się, a pieniądze (pożyczone jej) są dług do spłaty, gdy jest owdowiała lub rozwiedziona.] Synowie arcykapłanów różnili się z nim, mówiąc: On (pożyczkodawca) przysięga, ile pożyczył i bierze to (jako zapłatę). R. Dossa b. Harkinas rządził zgodnie z nimi. R. Yochanan ur. Zakkai powiedział: Chanan powiedział dobrze. On (pożyczkodawca) umieścił swoje pieniądze na „rogu jelenia”.

ג אַדְמוֹן אוֹמֵר שִׁבְעָה. מִי שֶׁמֵּת וְהִנִּיחַ בָּנִים וּבָנוֹת, בִּזְמַן שֶׁהַנְּכָסִים מְרֻבִּין, הַבָּנִים יוֹרְשִׁים וְהַבָּנוֹת נִזּוֹנוֹת. וּבִנְכָסִים מֻעָטִים, הַבָּנוֹת יִזּוֹנוּ וְהַבָּנִים יְחַזְּרוּ עַל הַפְּתָחִים. אַדְמוֹן אוֹמֵר, בִּשְׁבִיל שֶׁאֲנִי זָכָר הִפְסָדְתִּי. אָמַר רַבָּן גַּמְלִיאֵל, רוֹאֶה אֲנִי אֶת דִּבְרֵי אַדְמוֹן:

3 Admon mówi: Jeśli ktoś umarł i zostawił synów i córki, kiedy majątek jest wystarczający, synowie dziedziczą, a córki są karmione. I ze skromnym majątkiem [pozbawionym wystarczającego wyżywienia dla mężczyzn i kobiet przez dwanaście miesięcy (Rambam wyjaśnia: Jeśli nie wystarczy wykarmić synów i córki, dopóki córki nie osiągną pełnoletności), nazywa się to „skromnym majątkiem”)], córki są karmieni, a synowie chodzą od drzwi do drzwi. Admon mówi: Ponieważ jestem mężczyzną, powinienem przegrać! [To znaczy, ponieważ jestem mężczyzną i zdolnym do dziedziczenia obfitego majątku, czy powinienem być nieudacznikiem o skromnym majątku!] R. Gamliel powiedział: Podporządkowuję się słowom Admona. [halacha nie jest zgodna z Admon.]

ד הַטּוֹעֵן אֶת חֲבֵרוֹ כַדֵּי שֶׁמֶן, וְהוֹדָה בַקַּנְקַנִּים, אַדְמוֹן אוֹמֵר, הוֹאִיל וְהוֹדָה בְמִקְצָת הַטַּעֲנָה, יִשָּׁבֵעַ. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵין זוֹ הוֹדָאָה מִמִּין הַטַּעֲנָה. אָמַר רַבָּן גַּמְלִיאֵל, רוֹאֶה אֲנִי אֶת דִּבְרֵי אַדְמוֹן:

4 Jeśli ktoś żąda od swojego przyjaciela dzbanów oliwy, a on przyznaje się do [pustych] dzbanów, [bez oliwy, jak wtedy, gdy jego przyjaciel mówi: „Jesteś mi winien dziesięć dzbanów oliwy”], Admon mówi: Ponieważ przyznaje się do części twierdzą, przysięga. [Roszczenie dotyczy oliwy i dzbanów, więc jego dopuszczenie się do pustych dzbanów stanowi przyznanie częściowe, co wiąże się z przysięgą. ] A mędrcy mówią: To nie stanowi przyznania podobnego do natury twierdzenia. [Roszczenie dotyczy samego oleju w ilości dziesięciu dzbanów, więc kiedy przyznaje się do pustych dzbanów, „to, co się twierdzi, nie jest dozwolone, a to, co jest przyznane, nie jest zgłaszane”, tak że nie ma wstępu podobnego do natury żądać, a przysięga nie jest wymagana. ] R. Gamliel mówi: podpisuję się pod słowami Admona. [Halacha jest zgodna z Admon.]

ה הַפּוֹסֵק מָעוֹת לַחֲתָנוֹ וּפָשַׁט לוֹ אֶת הָרֶגֶל, תֵּשֵׁב עַד שֶׁיַּלְבִּין רֹאשָׁהּ. אַדְמוֹן אוֹמֵר, יְכוֹלָה הִיא שֶׁתֹּאמַר, אִלּוּ אֲנִי פָסַקְתִּי לְעַצְמִי, אֵשֵׁב עַד שֶׁיַּלְבִּין רֹאשִׁי. עַכְשָׁיו שֶׁאַבָּא פָסַק עָלַי, מָה אֲנִי יְכוֹלָה לַעֲשׂוֹת, אוֹ כְנֹס אוֹ פְטֹר. אָמַר רַבָּן גַּמְלִיאֵל, רוֹאֶה אֲנִי אֶת דִּבְרֵי אַדְמוֹן:

5 Jeśli ktoś zobowiązał się dać pieniądze swojemu (przyszłemu) zięciowi, „i postawił przed nim nogę” [(To ma pejoratywne konotacje, a mianowicie: „Weź błoto i proch pod moje stopy”. interpretacja: „Zawieś mnie za nogi na drzewie, bo nie mam ci nic do dania.” Rambam rozumie to jako konotację zachowania dystansu)], ona siedzi (niezamężna), aż jej włosy staną się białe [aż się zestarzeje, a on nie jest zmuszona ani się z nią ożenić, ani z nią rozwodzić.] Admon mówi: Może powiedzieć: Gdybym się do tego zobowiązał, siedziałbym, aż moje włosy stałyby się białe. Ale teraz, kiedy mój ojciec zaangażował się we mnie, co mogę zrobić? Albo wyjdź za mnie, albo rozwód! R. Gamliel powiedział: podpisuję się pod słowami Admona. [Halacha jest zgodna z Admon.]

ו הָעוֹרֵר עַל הַשָּׂדֶה וְהוּא חָתוּם עָלֶיהָ בְעֵד, אַדְמוֹן אוֹמֵר, יָכוֹל הוּא שֶׁיֹּאמַר, הַשֵּׁנִי נֹחַ לִי וְהָרִאשׁוֹן קָשֶׁה הֵימֶנּוּ. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אִבֵּד אֶת זְכוּתוֹ. עֲשָׂאָהּ סִימָן לְאַחֵר, אִבֵּד אֶת זְכוּתוֹ:

6 Jeśli ktoś zaprotestował przeciwko (posiadaniu innego) pola [Jeśli Reuven zaprotestował przeciwko posiadaniu pola przez Szimona, mówiąc mu: „Levi, który ci je sprzedał, odebrał mi je”], a on (Reuven) został podpisany jako świadek [na nakazie sprzedaży, gdzie Levi napisał do Szymona, że mu go sprzedał], Admon mówi: Może powiedzieć: „Drugie było dla mnie łatwe, a pierwsze trudne dla mnie”. [Powodem, dla którego nie protestowałem wtedy, gdy kupiłeś to pole od Leviego i podpisałem go jako świadka w akcie, jest to, że Levi jest silnym człowiekiem i trudno byłoby mu odebrać pole. Wolałem, żebyś ją ci odebrał.] A mędrcy mówią: Stracił swoje prawo. [Bo jego podpisanie jest potwierdzeniem, że nie ma już z tym nic wspólnego. Halacha nie jest zgodna z Admon. I tylko wtedy, gdy jest podpisany jako świadek, różni Admon i mędrcy, ale jeśli jest podpisany jako sędzia, aby poświadczyć akt sprzedaży, wszyscy zgadzają się, że nie traci swojego prawa, ponieważ może powiedzieć: ja nie wiem, co jest napisane w akcie. Sędzia bowiem podpisany na zaświadczeniu o poświadczeniu aktu nie musi wiedzieć, co jest w nim napisane, a jedynie rozpoznać podpisy świadków]. Jeśli złożył (potwierdzenie posiadania przez drugiego pola) podpisu (status) innego (pola), traci prawo.

ז מִי שֶׁהָלַךְ לִמְדִינַת הַיָּם וְאָבְדָה דֶרֶךְ שָׂדֵהוּ, אַדְמוֹן אוֹמֵר, יֵלֵךְ בַּקְּצָרָה. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, יִקְנֶה לוֹ דֶרֶךְ בְּמֵאָה מָנֶה, אוֹ יִפְרַח בָּאֲוִיר:

7 Jeśli ktoś wyjechał za granicę, a droga do jego pola była zasłonięta, [właściciele pola na granicy zajęli je], Admon mówi: On wybiera najkrótszą drogę. [Wbrew ich woli wybiera drogę na swoje pole, ale wybiera najkrótszą możliwą drogę, nie przywłaszczając sobie więcej niż to konieczne. A kiedy czterech mężczyzn otacza go z czterech stron, Admon przyznaje mędrcom, że każdy z nich może powiedzieć: „Przynieś dowód, że droga prowadziła przez moje pole i weź ją”. A jeśli jeden człowiek otoczył go z czterech stron, mędrcy przyznają Admonowi, że w każdym przypadku droga prowadziła przez jedno z jego pól. Różnią się one jedynie przypadkiem jednego człowieka pochodzącego z potęgi (tj. Kupującego odpowiednie pola) czterech innych. Admon mówi, że może mu powiedzieć: „W każdym razie moja droga jest z tobą”]. A mędrcy mówią: musi kupić drogę za sto manah lub polecieć w powietrzu (aby dostać się na swoje pole). [Drugi może mu powiedzieć: "Jeśli będziesz milczeć, wszystko dobrze i dobrze; jeśli nie, zwrócę akt sprzedaży odpowiednim właścicielom, których nie będziesz mógł pozwać!" Halacha jest zgodna z mędrcami.]

ח הַמּוֹצִיא שְׁטַר חוֹב עַל חֲבֵרוֹ, וְהַלָּה הוֹצִיא שֶׁמָּכַר לוֹ אֶת הַשָּׂדֶה, אַדְמוֹן אוֹמֵר, יָכוֹל הוּא שֶׁיֹּאמַר, אִלּוּ הָיִיתִי חַיָּב לְךָ, הָיָה לְךָ לְהִפָּרַע אֶת שֶׁלְּךָ כְּשֶׁמָּכַרְתָּ לִי אֶת הַשָּׂדֶה. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, זֶה הָיָה פִקֵּחַ שֶׁמָּכַר לוֹ אֶת הַקַּרְקַע, מִפְּנֵי שֶׁהוּא יָכוֹל לְמַשְׁכְּנוֹ:

8 Jeśli jeden przedstawi rachunek zapłaty swojemu sąsiadowi, a drugi przedstawi [dowód sprzedaży, datowany po rachunku zapłaty] z informacją, że pierwszy sprzedał mu swoje pole, [mówiąc (w efekcie): Twój rachunek (z płatność) jest fałszerstwem, bo gdybym był tobie dłużnikiem, nie sprzedałbyś mi swojego pola, ale zażądałbyś swojego długu] —Admon mówi: Drugi może powiedzieć: Gdybym był tobie zadłużony, powinieneś był domagać się długu, gdy sprzedałeś mi pole. A mędrcy mówią: Ten (pierwszy) był „sprytny”, sprzedając mu pole, aby móc wziąć je jako zastaw (za dług). [Drugi bowiem rozproszył swój majątek, tak że pierwszy nie mógł go przyjąć jako zastaw za swój dług, a teraz on (pierwszy) mógł zająć ziemię. W miejscu, w którym kupujący płaci, a następnie zostaje spisany akt sprzedaży, wszyscy zgadzają się, że sprzedawca powinien był zatrzymać pieniądze, które otrzymał za swój dług, a nie spisać aktu. Fakt, że to napisał, jest więc dowodem na to, że nie jest mu dłużnikiem. Różnica (między Admonem a mędrcami) zachodzi w miejscu, w którym piszą akt, a następnie kupujący płaci pieniądze. Admon utrzymuje, że sprzedawca musi powiadomić (innych): „Sprzedaję mu to tylko po to, aby móc wziąć to jako zastaw”. A mędrcy mówią: „Nie aprobuje innym”, wynika z jego obaw, że się wydostanie, a inni nie kupią pola. Halacha jest zgodna z mędrcami.]

ט שְׁנַיִם שֶׁהוֹצִיאוּ שְׁטָר חוֹב זֶה עַל זֶה, אַדְמוֹן אוֹמֵר, אִלּוּ הָיִיתִי חַיָּב לְךָ, כֵּיצַד אַתָּה לֹוֶה מִמֶּנִּי. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, זֶה גוֹבֶה שְׁטַר חוֹבוֹ וְזֶה גּוֹבֶה שְׁטַר חוֹבוֹ:

9 Jeśli dwóch mężczyzn przedstawiło sobie weksle zadłużenia, Admon mówi: (Ten z rachunkiem z późniejszego terminu może powiedzieć :) „Gdybym był u ciebie zadłużony, jak moglibyście pożyczyć ode mnie?”. A mędrcy mówią: „Ten domaga się swojego weksla zadłużenia, a on swojego weksla zadłużenia”. [Halacha jest zgodna z mędrcami.]

י שָׁלֹשׁ אֲרָצוֹת לַנִּשּׂוּאִין, יְהוּדָה, וְעֵבֶר הַיַּרְדֵּן, וְהַגָּלִיל. אֵין מוֹצִיאִין מֵעִיר לְעִיר וּמִכְּרַךְ לִכְרַךְ. אֲבָל בְּאוֹתָהּ הָאָרֶץ, מוֹצִיאִין מֵעִיר לְעִיר וּמִכְּרַךְ לִכְרַךְ, אֲבָל לֹא מֵעִיר לִכְרַךְ וְלֹא מִכְּרַךְ לְעִיר. מוֹצִיאִין מִנָּוֶה הָרָעָה לְנָוֶה הַיָּפָה, אֲבָל לֹא מִנָּוֶה הַיָּפָה לְנָוֶה הָרָעָה. רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל אוֹמֵר, אַף לֹא מִנָּוֶה רָעָה לְנָוֶה יָפָה, מִפְּנֵי שֶׁהַנָּוֶה הַיָּפָה בוֹדֵק:

10 Są trzy krainy do małżeństwa. [Jeśli mężczyzna poślubił kobietę w jednym z nich, nie może jej zmusić, aby wyszła za nim z kraju do kraju]: Juda, Trans-Jordan i Galil. Nie można wyprowadzać (swojej żony) z miasta (w jednym kraju) do miasta (w innym) ani z kracha do kracha. [Krach jest większy niż miasto. To miejsce targów; ludzie przyjeżdżają tam handlować zewsząd i wszystkie rzeczy tam się znajdują.] Ale na tej samej ziemi można ją zabrać z miasta do miasta iz Kracha do Kracha, ale nie z miasta do Kracha [Albowiem trudno mieszkają w krach, krachim jest bardzo zatłoczony, a domy napierają na siebie nawzajem i trzymają się z dala od powietrza.] lub z krach do miasta. [Bo wszystko, co można znaleźć w krachu, ale nie w mieście.] Można ją zabrać ze złego miejsca do dobrego, ale nie z dobrego do złego. R. Szimon b. Gamliel mówi: Nawet ze złego do dobrego, bo dobre mieszkanie „wyszukuje” [ciało i powoduje, że jest chore. Bo „zmiana reżimu”, nawet na dobre, jest początkiem choroby jelit. Halacha jest zgodna z R. Shimon b. Gamliel. A jeśli mężczyzna z Galila poślubił kobietę z Judy, lub wręcz przeciwnie, to zmuszamy ją, aby wyszła z nim, ponieważ to był taki pogląd, że ją poślubił. W każdym razie zabiera ją z miasta z większością bałwochwalców do miasta z większością Żydów, ale nie z miasta z większością Żydów do miasta z większością bałwochwalców.]

יא הַכֹּל מַעֲלִין לְאֶרֶץ יִשְׂרָאֵל, וְאֵין הַכֹּל מוֹצִיאִין. הַכֹּל מַעֲלִין לִירוּשָׁלַיִם, וְאֵין הַכֹּל מוֹצִיאִין, אֶחָד הָאֲנָשִׁים וְאֶחָד הַנָּשִׁים (וְאֶחָד עֲבָדִים). נָשָׂא אִשָּׁה בְאֶרֶץ יִשְׂרָאֵל וְגֵרְשָׁהּ בְּאֶרֶץ יִשְׂרָאֵל, נוֹתֵן לָהּ מִמְּעוֹת אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל. נָשָׂא אִשָּׁה בְאֶרֶץ יִשְׂרָאֵל וְגֵרְשָׁהּ בְּקַפּוֹטְקִיָּא, נוֹתֵן לָהּ מִמְּעוֹת אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל. נָשָׂא אִשָּׁה בְקַפּוֹטְקִיָּא וְגֵרְשָׁהּ בְּאֶרֶץ יִשְׂרָאֵל, נוֹתֵן לָהּ מִמְּעוֹת אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל. רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל אוֹמֵר, נוֹתֵן לָהּ מִמְּעוֹת קַפּוֹטְקִיָּא. נָשָׂא אִשָּׁה בְקַפּוֹטְקִיָּא וְגֵרְשָׁהּ בְּקַפּוֹטְקִיָּא, נוֹתֵן לָהּ מִמְּעוֹת קַפּוֹטְקִיָּא:

11 Wszyscy są przyprowadzani do Eretz Yisrael i żaden nie zostaje zabrany. Wszyscy są sprowadzeni do Jerozolimy [Ktoś może zmusić wszystkich członków swego domu, aby poszli z nim do Jerozolimy. Nawet jeśli kupił hebrajskiego służącego, musi koniecznie iść z nim, nawet z dobrego miejsca do złego, a nawet z miasta z większością Żydów do miasta z większością bałwochwalców], i nikt nie jest usuwany, ani mężczyźni, ani kobiety. [Jeśli on chce iść na górę, a ona odmawia, jest rozwiedziona bez kethuba. A jeśli ona chce iść na górę, a on odmawia, on ją rozwodzi i daje jej kethubę.] Jeśli poślubił kobietę w Erec Israel i rozwiódł się z nią w Kaputkia, daje jej walutę Eretz Israel. Jeśli poślubił kobietę w Kaputkia i rozwiódł się z nią w Eretz Yisrael, daje jej walutę Eretz Yisrael. R. Szimon b. Gamliel mówi: Daje jej walutę Kaputkia. [Kaputkia to Kreta. Jego monety są większe i cięższe niż monety Eretz Yisrael. A ponieważ kobieca kethuba jest zarządzeniem uczonych w Piśmie, byli oni pobłażliwi, pozwalając, by płacono ją mniejszą walutą. I R. Shimon b. Gamliel utrzymuje, że kobieca kethuba jest wyświęcona przez Torę, z tego powodu przyjmuje bardziej rygorystyczne stanowisko. Halacha nie jest z nim zgodna.] Jeśli poślubił kobietę w Kaputkia i rozwiódł się z nią w Kaputkia, daje jej walutę Kaputkia.

Poprzedni rozdział