Bawa kamma 5

Rozdział 5

א שׁוֹר שֶׁנָּגַח אֶת הַפָּרָה וְנִמְצָא עֻבָּרָהּ בְּצִדָּהּ, וְאֵין יָדוּעַ אִם עַד שֶׁלֹּא נְגָחָהּ יָלְדָה, אִם מִשֶּׁנְּגָחָהּ יָלְדָה, מְשַׁלֵּם חֲצִי נֶזֶק לַפָּרָה וּרְבִיעַ נֶזֶק לַוָּלָד. וְכֵן פָּרָה שֶׁנָּגְחָה אֶת הַשּׁוֹר וְנִמְצָא וְלָדָהּ בְּצִדָּהּ, וְאֵין יָדוּעַ אִם עַד שֶׁלֹּא נָגְחָה יָלְדָה, אִם מִשֶּׁנָּגְחָה יָלְדָה, מְשַׁלֵּם חֲצִי נֶזֶק מִן הַפָּרָה וּרְבִיעַ נֶזֶק מִן הַוָּלָד:

1 Gdyby wół rozrodził [ciężarną] krowę, a jej płód znajdował się [martwy] u jego boku i nie było wiadomo, czy urodził się przed porodem, [aby płód nie umarł z powodu obżarstwa], czy też urodziła po poronieniu [i poroniła z powodu obżarstwa], on (właściciel) płaci pół nezek za krowę i ćwierć nezek za płód. [Za tam płaci się pół nezek, a status tego płodu jest wątpliwy, tak że się dzielą. Nasza Miszna jest zgodna z Somchosem, który mówi, że pieniądze, których własność jest kwestionowana, są podzielone. Ale mędrcy mówią: To jest wielka zasada prawa—„Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto pobierze (zapłatę) od swojego bliźniego”. A halacha jest zgodna z mędrcami. I nawet jeśli nizak mówi: „Jestem pewien” (że twój wół zranił mojego), a mazik mówi: „Być może” (tak), „ciężar dowodu spoczywa na tym, który wyciągnie (zapłatę) z jego "] Podobnie, jeśli krowa wybryła wołu, a jego płód został znaleziony u jego boku i nie wiadomo, czy urodziła przed, czy po tym, płaci pół nezek od krowy i ćwierć- nezek od płodu. [Płaci pół nezek od krowy, jeśli zostało znalezione (tam płaci pół nezek z ciała), a jeśli nie został znaleziony, płaci ćwierć nezek od płodu. Gdyby bowiem było wiadomo, że zranił się przed porodem, płód zapłaciłby za cały półnezek. Bo jeśli ciężarna krowa zachoruje, to i jej płód pękają. A jeśli urodzi się po porodzie, nic nie zostanie zapłacone przez płód, ponieważ płód nie został zniszczony. A tam płaci tylko ze swojego ciała, tak że teraz, gdy status (posiadanie pieniędzy) jest wątpliwy, jest podzielony; a z pół-nezek, które musi zapłacić, ćwierć-nezek płaci się od płodu.]

ב הַקַּדָּר שֶׁהִכְנִיס קְדֵרוֹתָיו לַחֲצַר בַּעַל הַבַּיִת שֶׁלֹּא בִרְשׁוּת, וְשִׁבְּרָתַן בְּהֶמְתּוֹ שֶׁל בַּעַל הַבַּיִת, פָּטוּר. וְאִם הֻזְּקָה בָהֶן, בַּעַל הַקְּדֵרוֹת חַיָּב. וְאִם הִכְנִיס בִּרְשׁוּת, בַּעַל חָצֵר חַיָּב. הִכְנִיס פֵּרוֹתָיו לַחֲצַר בַּעַל הַבַּיִת שֶׁלֹּא בִרְשׁוּת, וַאֲכָלָתַן בְּהֶמְתּוֹ שֶׁל בַּעַל הַבַּיִת, פָּטוּר. וְאִם הֻזְּקָה בָהֶן, בַּעַל הַפֵּרוֹת חַיָּב. וְאִם הִכְנִיס בִּרְשׁוּת, בַּעַל הֶחָצֵר חַיָּב:

2 Jeśli garncarz wniósł swoje garnki na dziedziniec ba'al habayith (właściciela dziedzińca) bez pozwolenia, a bestia ba'al habayith je stłukła, on (ba'al habayith) nie ponosi odpowiedzialności. A jeśli zostało przez nich zranione, odpowiedzialność ponosi garncarz. A jeśli przywiózł ich za pozwoleniem, ba'al habayith ponosi odpowiedzialność. Jeśli ktoś przyniósł swoje owoce na dziedziniec ba'al habayith bez pozwolenia i zjadł je bestia ba'al habayith, nie ponosi odpowiedzialności. A jeśli został przez nich zraniony, odpowiedzialność ponosi właściciel owoców. [To, jeśli poślizgnął się na nich i został ranny; ale jeśli zjadł je aż do śmierci, właściciel owoców nie ponosi odpowiedzialności. Bo (może twierdzić, że) nie powinien był jeść.]

ג הִכְנִיס שׁוֹרוֹ לַחֲצַר בַּעַל הַבַּיִת שֶׁלֹּא בִרְשׁוּת, וּנְגָחוֹ שׁוֹרוֹ שֶׁל בַּעַל הַבַּיִת, אוֹ שֶׁנְּשָׁכוֹ כַלְבּוֹ שֶׁל בַּעַל הַבַּיִת, פָּטוּר. נָגַח הוּא שׁוֹרוֹ שֶׁל בַּעַל הַבַּיִת, חַיָּב. נָפַל לְבוֹרוֹ וְהִבְאִישׁ מֵימָיו, חַיָּב. הָיָה אָבִיו אוֹ בְנוֹ לְתוֹכוֹ, מְשַׁלֵּם אֶת הַכֹּפֶר. וְאִם הִכְנִיס בִּרְשׁוּת, בַּעַל הֶחָצֵר חַיָּב. רַבִּי אוֹמֵר, בְּכֻלָּן אֵינוֹ חַיָּב, עַד שֶׁיְּקַבֵּל עָלָיו לִשְׁמֹר:

3 Jeśli ktoś bez pozwolenia wprowadził swojego wołu na dziedziniec ba'al habayith, a wół ba'al habayith go ugryzł lub ugryzł go pies ba'al habayith, nie ponosi odpowiedzialności. Jeśli porwał wołu ba'al habayith, ponosi odpowiedzialność. Jeśli wpadł do jego dołu i zanieczyścił jego wody, ponosi odpowiedzialność. Jeśli był w nim jego ojciec lub matka [ba'al habayith] [(to samo dotyczy innych, ale podano częsty przypadek)], płaci koferowi. [jak gdyby muad rzucał się na ludzi w dołach, a tego dnia zobaczył zieleninę w jamie i rzucił się do dołu, aby zjeść zielenie, i zabił człowieka, w którym to przypadku wół nie zostaje zabity, ponieważ zabił bez intencji, a właściciel płaci koferowi (Pismo wskazuje na odpowiedzialność kofera nawet w przypadku braku zamiaru, jak wspomniano powyżej)]. A jeśli przywiózł go za pozwoleniem, ba'al habayith ponosi odpowiedzialność. Rebbi mówi: We wszystkich z nich (wyżej wymienionych przypadkach) on (ba'al habayith) nie ponosi odpowiedzialności, chyba że weźmie na siebie ochronę (przed uszkodzeniem). [Halacha jest zgodna z Rebbi. Dlatego jeśli przywiózł swojego wołu za zgodą ba'al habayith, bez kwalifikacji, ba'al habayith nie zobowiązując się do pilnowania, nie ponosi odpowiedzialności, nie biorąc na siebie odpowiedzialności. Ten, kto je wnosi, także nie ponosi odpowiedzialności, gdyż przyniósł to za pozwoleniem].

ד שׁוֹר שֶׁהָיָה מִתְכַּוֵּן לַחֲבֵרוֹ וְהִכָּה אֶת הָאִשָּׁה וְיָצְאוּ יְלָדֶיהָ, פָּטוּר מִדְּמֵי וְלָדוֹת. וְאָדָם שֶׁהָיָה מִתְכַּוֵּן לַחֲבֵרוֹ וְהִכָּה אֶת הָאִשָּׁה וְיָצְאוּ יְלָדֶיהָ, מְשַׁלֵּם דְּמֵי וְלָדוֹת. כֵּיצַד מְשַׁלֵּם דְּמֵי וְלָדוֹת, שָׁמִין אֶת הָאִשָּׁה כַּמָּה הִיא יָפָה עַד שֶׁלֹּא יָלְדָה וְכַמָּה הִיא יָפָה מִשֶּׁיָּלָדָה. אָמַר רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל, אִם כֵּן, מִשֶּׁהָאִשָּׁה יוֹלֶדֶת, מַשְׁבַּחַת. אֶלָּא שָׁמִין אֶת הַוְּלָדוֹת כַּמָּה הֵן יָפִין, וְנוֹתֵן לַבַּעַל. וְאִם אֵין לָהּ בַּעַל, נוֹתֵן לְיוֹרְשָׁיו. הָיְתָה שִׁפְחָה וְנִשְׁתַּחְרְרָה, אוֹ גִיּוֹרֶת, פָּטוּר:

4 Jeśli jeden wół miał zamiar (poskromić) innego i uderzył kobietę, a ona poroniła, on (właściciel) nie jest zobowiązany do rekompensaty za poronienie. A jeśli jeden mężczyzna chciał (uderzyć) innego, a on uderzył kobietę, a ona poroniła, musi zrekompensować poronienie. [Ponieważ ma być nauczane: „Jeśli jeden człowiek zamierzał uderzyć drugiego itd.”, Uczy się go również: „Gdyby jeden wół miał zamiar pobić drugiego, itd.” Bo nawet gdyby miał zamiar okaleczyć kobietę, właściciel nie musi rekompensować poronienia, taką odpowiedzialność ponosi tylko mężczyzna.] W jaki sposób rekompensuje się poronienie? Kobieta jest oceniana—ile jest warta (na sprzedaż jako niewolnica) przed porodem, a ile po porodzie. R. Szimon b. Gamliel powiedział: Jeśli tak—kobieta po porodzie jest warta więcej! [Jeśli tak zostanie ocenione, nic jej nie da! Kobieta po porodzie jest warta więcej. Bo przed porodem jej wartość sprzedaży jest mniejsza, ponieważ grozi jej śmierć przy porodzie]. Raczej szacuje się wartość (sprzedażową) (jaka byłaby) dzieci i to jest przekazywana mężowi. A jeśli ona nie ma męża, oddaje go swoim spadkobiercom. Jeśli była uwolnioną niewolnicą [mężem prozelity lub uwolnionego niewolnika] albo prozelitką [mężem jednej z nich, a mąż zmarł], nie ponosi za to odpowiedzialności. [Albowiem ten, kto posiada majątek prozelity, który umiera i nie ma spadkobierców, nabywa go. A ten (który spowodował poronienie) jako pierwszy nabywa to, co trzyma. To samo dotyczy Żydówki, która poślubiła prozelitę. Jeśli prozelita zmarł, on (sprawca poronienia) nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ odszkodowanie za poronienie trafia do męża. Ale ponieważ na ogół jest to wyzwolona niewolnica i prozelitka, która poślubia prozelitkę, mamy „niewolnicę” i „prozelitkę”].

ה הַחוֹפֵר בּוֹר בִּרְשׁוּת הַיָּחִיד וּפְתָחוֹ לִרְשׁוּת הָרַבִּים, אוֹ בִרְשׁוּת הָרַבִּים וּפְתָחוֹ לִרְשׁוּת הַיָּחִיד, בִּרְשׁוּת הַיָּחִיד וּפְתָחוֹ לִרְשׁוּת הַיָּחִיד אַחֵר, חַיָּב. הַחוֹפֵר בּוֹר בִּרְשׁוּת הָרַבִּים, וְנָפַל לְתוֹכוֹ שׁוֹר אוֹ חֲמוֹר וָמֵת, חַיָּב. אֶחָד הַחוֹפֵר בּוֹר, שִׁיחַ וּמְעָרָה, חֲרִיצִין וּנְעִיצִין, חַיָּב. אִם כֵּן, לָמָּה נֶאֱמַר בּוֹר, מַה בּוֹר שֶׁיֶּשׁ בּוֹ כְדֵי לְהָמִית, עֲשָׂרָה טְפָחִים, אַף כֹּל שֶׁיֶּשׁ בּוֹ כְדֵי לְהָמִית, עֲשָׂרָה טְפָחִים. הָיוּ פְחוּתִין מֵעֲשָׂרָה טְפָחִים, וְנָפַל לְתוֹכוֹ שׁוֹר אוֹ חֲמוֹר וָמֵת, פָּטוּר. וְאִם הֻזַּק בּוֹ, חַיָּב:

5 Jeśli ktoś wykopał bor (patrz 1: 1) w domenie prywatnej i otworzył go w domenie publicznej lub w domenie publicznej i otworzył go w domenie prywatnej lub w jednej domenie prywatnej i otworzył go w innej domenie prywatnej, jest odpowiedzialny. [Chociaż nie ma tu elementu domeny publicznej, ponosi on odpowiedzialność (pod warunkiem, że zadeklaruje swoją domenę wraz z otwarciem do borhefkera (bez właściciela)]. Jeśli ktoś wykopał bor w domenie publicznej i wpadł w to wół lub osioł i umarł, on jest odpowiedzialny. Zarówno ten, który kopie bor, [który jest okrągły], sziach, [długi i wąski], me'arah, [kwadratowy i sklepiony, ale mający usta ], charitzin, [szerokie i kwadratowe jak me'arah, ale nie sklepione] lub ne'itzin, [wąskie poniżej i szerokie u góry] jest odpowiedzialne. Dlaczego więc jest napisane „bor”? Tak jak bor jest głęboki wystarczy zabić— dziesięć tefachimów (szerokość dłoni), [„bor”, niekwalifikowany, jest głęboki na dziesięć tefachim], więc [są uwzględnione] wszystko, co jest wystarczająco głębokie, aby zabić —dziesięć tefachimów. Gdyby było mniej niż dziesięć tefachimów i wpadł do niego wół lub osioł i zdechł, nie ponosi odpowiedzialności. A jeśli został ranny, ponosi odpowiedzialność.

ו בּוֹר שֶׁל שְׁנֵי שֻׁתָּפִין, עָבַר עָלָיו הָרִאשׁוֹן וְלֹא כִסָּהוּ, וְהַשֵּׁנִי וְלֹא כִסָּהוּ, הַשֵּׁנִי חַיָּב. כִּסָּהוּ הָרִאשׁוֹן, וּבָא הַשֵּׁנִי וּמְצָאוֹ מְגֻלֶּה וְלֹא כִסָּהוּ, הַשֵּׁנִי חַיָּב. כִּסָּהוּ כָרָאוּי, וְנָפַל לְתוֹכוֹ שׁוֹר אוֹ חֲמוֹר וָמֵת, פָּטוּר. לֹא כִסָּהוּ כָרָאוּי, וְנָפַל לְתוֹכוֹ שׁוֹר אוֹ חֲמוֹר וָמֵת, חַיָּב. נָפַל לְפָנָיו מִקּוֹל הַכְּרִיָּה, חַיָּב. לְאַחֲרָיו מִקּוֹל הַכְּרִיָּה, פָּטוּר. נָפַל לְתוֹכוֹ שׁוֹר וְכֵלָיו וְנִשְׁתַּבְּרוּ, חֲמוֹר וְכֵלָיו וְנִתְקָרְעוּ, חַיָּב עַל הַבְּהֵמָה וּפָטוּר עַל הַכֵּלִים. נָפַל לְתוֹכוֹ שׁוֹר חֵרֵשׁ, שׁוֹטֶה וְקָטָן, חַיָּב. בֵּן אוֹ בַת, עֶבֶד אוֹ אָמָה, פָּטוּר:

6 Bor dwóch wspólników —Jeżeli pierwszy minął go i go nie zakrył, a drugi i go nie zakrył, odpowiada drugi. [To, jeśli pierwszy dał drugiemu osłonę boru, kiedy przechodził, a on go nie zakrył.] Jeśli pierwszy przykrył go, a drugi minął i znalazł go odkrytego, a on go nie zakrył, drugi jest podatny. Jeśli dobrze go przykrył i wpadł do niego wół lub osioł [jak wtedy, gdy pokrowiec został zjadany przez robaka] i padł, nie ponosi odpowiedzialności. Jeśli nie zakrył go właściwie i wpadł do niego wół lub osioł i zdechł, ponosi odpowiedzialność. Jeśli spadł do przodu z powodu odgłosu kopania, ponosi odpowiedzialność. [Jeśli kopał, a wół usłyszał dźwięk młota, przestraszył się i wpadł do borowiny i umarł, ponosi odpowiedzialność. I chociaż możemy twierdzić, że skoro upadł z powodu odgłosu kopania, odpowiedzialność borowa spada i pozostaje tylko czynnik, który spowodował dźwięk kopania, który będąc przyczyną pośrednią, nie powinien uczynić go odpowiedzialnym—nadal jest odpowiedzialny, ponieważ sam nezek wystąpił w bor.] (Jeśli spadł) do tyłu z powodu dźwięku kopania, nie ponosi odpowiedzialności. [Jeśli wół potknął się o pysk bora z powodu odgłosu kopania i upadł do tyłu, poza bor, i umarł, nie ponosi odpowiedzialności. Albowiem sam nezek nie pojawił się w bor, a odgłos kopania jest tylko pośrednią przyczyną, za którą on nie ponosi odpowiedzialności.] Gdyby wpadł do niego wół i jego narzędzia, i zostały połamane; osła i jego przynależności, a zostały rozdarte [(„kruszenie” odnosi się do narzędzi wołu—jarzmo i pług; „łzawienie”, do przynależności dupy— zawiniątka z ubraniami i juczne siodło na grzbiecie)], on odpowiada za bestię, a nie za narzędzia, [jest napisane (Wj 21:33): „… i wpada w nią wół lub osioł " —wół, a nie człowiek; osła, a nie naczynia]. Jeśli wpadł do niego wół głuchy, obłąkany lub „nieletni”, ponosi odpowiedzialność. [Ale nie odpowiada za „zdrowego” wołu, który powinien wyglądać podczas chodzenia.] Nie odpowiada za (małoletniego) syna lub córkę, niewolnika ani niewolnicę.

ז אֶחָד שׁוֹר וְאֶחָד כָּל בְּהֵמָה לִנְפִילַת הַבּוֹר, וּלְהַפְרָשַׁת הַר סִינַי, וּלְתַשְׁלוּמֵי כֶפֶל, וְלַהֲשָׁבַת אֲבֵדָה, לִפְרִיקָה, לַחֲסִימָה, לְכִלְאַיִם, וּלְשַׁבָּת. וְכֵן חַיָּה וָעוֹף כַּיּוֹצֵא בָהֶן. אִם כֵּן, לָמָּה נֶאֱמַר שׁוֹר אוֹ חֲמוֹר. אֶלָּא שֶׁדִּבֵּר הַכָּתוּב בַּהֹוֶה:

7 Zarówno wół, jak i każda inna bestia są objęte (halachot wpadania w bor), [jest napisane (Wj 21:34): „Pieniądze zwróci właścicielowi” —wszystko, co ma właściciela.] oraz w oddzieleniu od góry Synaj [jest napisane (tamże 19:13): „Albo bestia czy człowiek, nie będzie żył”. „Zwierzę” należy do kategorii „bestia”; "Lub"— uwzględniać ptaki (w nakazie)] i płacić kefel („podwójna płatność”), [jest napisane (tamże 22: 8): „Za wszystko, co stanowi naruszenie” —wszystko, co naruszy.] i za zwrot zgubionego przedmiotu [(Księga Powtórzonego Prawa 22: 3): „… z każdym zgubionym przedmiotem twego brata”], oraz za wyładowanie, [(Wj 23: 4): „… pomóżcie, pomóżcie mu. " Chociaż jest napisane (tamże): „osioł twojego wroga”, wszystkie bestie są wliczone w to, co pochodzi od „osła” (tutaj)—„osioł” w odniesieniu do Szabatu, gdzie jest napisane (Powtórzonego Prawa 5:14): „… twój wół, twój tyłek i wszystkie twoje zwierzęta.”], w kagańcu, [(tamże 25: 4): „ Nie będziesz zakładał kagańca wółowi podczas jego młócenia. " Wywodzimy „wół” - „wół” z Szabatu.], Dla kilajim (zabronione domieszki) [W odniesieniu do (zakazanego) łączenia się, chociaż jest napisane (Księga Kapłańska 19:19): „Bestii waszej nie łączcie w pary z innym rasa, „zwierzę i ptak są również objęte przez pochodzenie,„ bestia ”-„ bestia ”, z Szabatu. Podobnie, jeśli chodzi o kilajim jazdy (ich razem), a mianowicie. (Księga Powtórzonego Prawa 22:10): „Nie będziesz orał razem wołu i osła”, wyprowadzamy, „wół” - „wół” z Szabatu, to samo odnosi się do dowolnych dwóch rodzajów zwierząt, zwierząt i ptaków. Jednakże, jeśli chodzi o halachę Tory, nikt nie ponosi odpowiedzialności, chyba że ora lub prowadzi dwa rodzaje (zwierząt), z których jeden jest nieczysty, a drugi czysty, jak to ma miejsce w przypadku wołu i osła. Ale mędrcy zabronili wszystkich dwóch rodzajów, nawet jeśli oba są nieczyste lub oba są czyste], a na szabat [jest napisane: "twój wół, twój tyłek i wszystkie twoje zwierzęta". „Zwierzę” jest zawarte w „bestii”, a „wszystko” jest terminem obejmującym ptaki.] Jeśli tak, to dlaczego jest napisane (Wj 21:34): „wół czy osioł”? Pismo mówi o typowym przypadku.

Poprzedni rozdział Następny rozdział